EventsDe robot tentoonstelling in Design Museum Gent

Hello, Robot onderzoekt hoe design vormgeeft aan de interactie tussen mens en machine. Hoe gaan we als samenleving om met dergelijke nieuwe technologieën?

Sinds oktober vorig jaar staat het Design Museum Gent in het teken van robots met de tentoonstelling Hello, Robot. Wat is de rol van robots in onze maatschappij? De tentoonstelling onderzoekt het. Vorig weekend is het me eindelijk gelukt om een bezoekje te brengen!

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum GentRobots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent

Mens en machine

Hello, Robot staat in het teken van design tussen mens en machine. De tentoonstelling onderzoekt hoe design vormgeeft aan de interactie tussen mens en machine. Hoe gaan we als samenleving om met dergelijke nieuwe technologieën?

Hello, Robot zet je aan het denken over de plaats van robots in onze huidige maatschappij en stelt de bezoeker veertien interessante vragen, zoals ‘Have you ever met a robot?’, ‘Are robots our friends or our enemies?’, ‘Do you trust robots?’ en ‘Can a robot do your job?’.

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum GentRobots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent

Voordat je de eerste hal, met het thema wetenschap en fictie, binnengaat, zie je op weg daar naartoe een hoop kleurrijke posters. Het zijn grappige, kleurrijke quotes, die je aan het denken zetten over de plaats van technologie in ons dagelijks leven.

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum GentRobots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum GentRobots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent

Popcultuur versus realiteit

In de eerste hal van de tentoonstelling worden robots geportretteerd als hypermoderne, op zichzelf staande – maar vaak vreemde – wezens. Ons beeld van robots is immers enorm gevormd door de manier waarop robots voorkomen in populaire cultuur. Niet alleen kun je in deze zaal R2-D2 ontmoeten, ook hangen er posters van bijvoorbeeld The MatrixMetropolisForbidden Planet en The Jetsons.

De andere kant van de zaal toont robots zoals we ze in de realiteit kunnen ervaren. Je kunt video’s kijken over drones, zelfscankassa’s, slimme steden en chatbots. Het is heel interessant hoe onze op popcultuur gebaseerde visie op robots tegenover de werkelijkheid wordt geplaatst. Maar als ik moet kiezen, dan kies ik natuurlijk R2-D2 boven een drone.

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent
The Last Job on Earth: Imagining a Fully Automated World.
Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent
Manufacturing #10ab, Cankun Factory, Xiamen City, China.
Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent
RR Haiku 154, Rafaël Rozendaal.

Robots op de arbeidsmarkt

De tweede hal, geprogrammeerd om te werken, staat in het teken van de vraag: ‘kan een robot jouw werk doen?’ Er wordt zowel gekeken naar de manier waarop robots het menselijk werk eenvoudiger maken als de angst voor banenverlies. Daarnaast tonen diverse kunstenaars, designers en filmmakers wat zij denken wat er gaat gebeuren als slimme machines geleidelijk de plaats van de mens zullen innemen op de werkplek. Hierboven zie je een aantal van deze kunstzinnige filosofische bespiegelingen.

Zo stelt de animatiefilm The Last Job on Earth: Imagining a Fully Automated World van The Guardian en Moth Collective een compleet geautomatiseerde wereld voor. In deze wereld heeft technologie ervoor gezorgd dat de meeste jobs overbodig zijn. Ondertussen wordt de kloof tussen arm en rijk steeds groter. Veel mensen in armoede kunnen zich de comfort van technische vooruitgang niet veroorloven en aangezien ze geen baan hebben, is het moeilijk geworden om armoede te ontstijgen.

Edward Burtynsky biedt met Manufacturing #10ab een blik achter de schermen van wereldwijde massaproductie. Op deze foto van een fabriekshal in Xiamen in China zien we honderden werknemers in identieke werkkleding dezelfde taak uitvoeren aan de lopende band: het in elkaar zetten van koffiezetapparaten. Dit kunstproject toont als het ware menselijke machines. Is het in zulke situaties niet beter om de mensen door robots te vervangen?

Met zijn Haiku RR 154 droomt Rafaël Rozendaal over de vrije tijd die we zullen hebben als onze jobs zijn overgenomen door robots. Dat is natuurlijk ook een manier om vooruit te blikken naar de toekomst.

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum GentRobots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum GentRobots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent

Robots als sociale wezens

Hal drie van de tentoonstelling staat in het teken van vrienden en helpers. Hier vindt je robots die ouderen verzorgen, ons levenseinde begeleiden, speelgoedrobots, chatbots, seksuele speeltjes en nog veel meer.

Mijn oog viel direct op een Tamagotchi omdat die heel erg hip waren tijdens mijn kindertijd. Daarnaast werd ik heel blij van de posters van Wall E en het personage Data uit Star Trek. Ik zag een fragment uit de geweldige film Her en een videofragment van GLaDOS uit de game Portal. Tot slot voerden Jimi en ik een gesprek met chatbot Mitsuku (Steve Worswick, 2014). Je wilt niet weten hoe enthousiast we waren toen Mitsuku antwoordde “The question is: what is the meaning of life?” toen wij 42 typten in het chatscherm. Helaas hadden de mensen die na ons met de chatbot praatten helemaal niet door hoe geniaal deze verwijzing naar The Hitchhicker’s Guide to the Galaxy was in ons gesprekje. Mijn innerlijke geek werd in ieder geval heel gelukkig van deze ruimte.

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent
3rdi, Wafaa Bilal.

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum GentRobots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent

Versmelting tussen mens en robot

Tot slot stond de vierde hal van de tentoonstelling in het teken van één worden, oftewel de versmelting tussen mens en robot. Ik was heel enthousiast toen ik op de muur een goede uitleg van het begrip Singularity zag staan, want laatst gebruikte ik dit woord in een gesprek en mijn gesprekspartner wist niet wat ik bedoelde. Ik dacht dat iedereen deze term wel zou kennen, maar blijkbaar geldt dat alleen voor geeks. Dus als ik voortaan met niet-geeks praat die deze term niet kennen, dan stuur ik ze gewoon naar de tentoonstelling in het Design Museum.

In deze zaal was ik overigens vooral onder de indruk van Wafaa Bilal. Deze Irakese kunstenaar liet in 2010 een webcam-implantaat in zijn achterhoofd plaatsen om willekeurige beelden vast te leggen van zijn dagelijks leven. De webcam nam een jaar lang iedere minuut een foto, die vervolgens via een livestream werden gepubliceerd op de website van de kunstenaar. De foto’s zijn heel tof en kleurrijk, maar het implantaat in het hoofd van Bilal ziet er toch heel pijnlijk uit. Sommige mensen hebben alles over voor de kunst. Op deze artistieke wijze worden mensen gelijkgesteld aan robots in onze maatschappij.

Ook het schilderij A Walking City van Ron Herron (1964) vond ik erg tof, maar dat kwam vooral omdat het me deed denken aan de schuifelende kerken uit Koning van Katoren. 

Robots in onze maatschappij: Hello Robot, Design museum Gent

Een heerlijk uitstapje

Ik heb ontzettend genoten van de tenoonstelling Hello, Robot in Design Museum Gent. De combinatie tussen filosofische vragen, de visie op robots ontstaan uit populaire cultuur, de plaats van technologie in onze maatschappij en kunst rond artificiële intelligentie vormen de basis voor een zeer fijn uitstapje.

Ik zou je echter aanraden om niet op zondagochtend te gaan, want toen wij er waren was het ontzettend druk. Het was dringen om robots van dichtbij te bekijken, er waren opstoppingen in het parcours en het was erg warm. Ik denk en hoop dat het op andere momenten rustiger zal zijn. Desalniettemin is de tentoonstelling absoluut de moeite waard. Al is het maar om eens na te denken over de plaats van robots in onze maatschappij.

Je kunt nog tot en met 15 april naar het museum op R2-D2 te ontmoeten en de rest van de tentoonstelling te bekijken.

Wat is jouw favoriete robot?

10 comments

  • Evelyne

    25 februari 2018 at 21:11

    Oh, daar wil ik ook nog naartoe!

    Het lijkt echt wel de moeite 🙂

    Reply

    • Marcia

      28 februari 2018 at 19:55

      Het is echt leuk 🙂

      Reply

  • Annemieke

    26 februari 2018 at 15:00

    De tentoonstelling klinkt erg leuk. Jammer genoeg wat te ver. 🙁

    Reply

    • Marcia

      28 februari 2018 at 19:55

      Altijd welkom als je een overnachtingsgelegenheid zoekt in Gent 😉

      Reply

  • zwartraafje

    1 maart 2018 at 17:39

    Wat een geweldig verslag. Tof dat je ondanks die drukte qua bezoekers toch nog zoveel foto’s hebt kunnen maken. We gaan waarschijnlijk wel naar de Star Wars Identities Exhibition wanneer die in Brussel is maar deze tentoonstelling waarschijnlijk niet en nu heb ik er dankzij jou toch een deel van gezien. Mijn favoriete robot is R2D2 en ik vind hem zelfs nog leuker wanneer hij koekjes meebrengt en zo even AreToEatToo wordt.

    Reply

    • Marcia

      4 maart 2018 at 16:21

      Ik wil ook naar de Star Wars expo in Brussel! Lijkt me echt tof 😀 en AreToEatToo is toch ook wel een fan mijn favoriete robots denk ik, al kan hij jouw natuurlijk niet van de koppositie verslaan 😉

      Reply

  • Daenelia

    2 maart 2018 at 14:59

    Je moet eens kijken of je Robot and Frank kan vinden, een film over een oude man die een verzorgrobot van zijn zoon krijgt, omdat hij anders toch maar alleen woont. Hoewel ik Data geweldig vind (maar is een android die mens wil zijn) en de robot uit Lost in Space leuk vind (komt een remake van), denk ik dat ik de robot van Frank toch wel heel speciaal vind. Ook omdat dit soort robots al heel erg dichtbij komen.
    Mijn gozer vroeg me welke film ik keek. Ik zei dus ‘Robot and Frank’. Hij verstond echter ‘Robot Anne Frank’ … en ik moet zeggen: dat klinkt als een interessante filmtitel!
    Nu nog even mijn gozer over deze tentoonstelling vertellen, want dat is wel een tripje waard.

    Reply

    • Marcia

      4 maart 2018 at 16:22

      Bedankt voor de tip! Ik ga zeker op zoek naar een dvd van Robot and Frank 😀

      Reply

  • Lalagè

    2 maart 2018 at 19:52

    Mooi verslag! Gent is een beetje ver weg voor mij, maar anders had ik ook wel een kijkje willen nemen daar.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Oog op de Toekomst is een website vol verhalen over aliens, post-apocalyptische werelden, zombies, klimaatverandering en toekomstige werelden in crisis. Oftewel: een blog compleet in het teken van Science Fiction.

© Marcia van der Zwan