BoekenKorte verhalenLiteratuurDe kracht van literatuur: een toekomstvoorspelling

Naar aanleiding van de uitkomst van de Amerikaanse verkiezingen, nam Auke hulst het initiatief voor verhalenbundel Als dit zo doorgaat.
Titel
Als dit zo doorgaat
Auteur
Auke Hulst ea.
Uitgeverij
Ambo|Anthos
Jaar
2017
Overall Score
Rating Summary

Naar aanleiding van de uitkomst van de Amerikaanse verkiezingen, nam Auke Hulst het initiatief voor verhalenbundel Als dit zo doorgaat. De vierentwintig literaire stemmen wenden de zeggingskracht van literatuur aan om ons lezers te laten nadenken over de toekomst. Ze doen dit in de stijl van de bekende Amerikaanse Science Fiction auteur Robert A. Heinlein. Op deze manier wil Auke Hulst ‘het heden bestuderen door te extrapoleren, en waar nodig is te waarschuwen’. Als dit zo doorgaat staat stil bij de vraag: welke wereld zijn we aan het maken? en gebruikt literatuur om een beklemmend vergezicht van de toekomst te schetsen. Actueel en pijnlijk realistisch. Laten we vooral hopen dat de schrijvers ernaast zitten en dat onze wereld er nog niet zo slecht aan toe is.

Een verhalenbundel over de toekomst van onze maatschappij

Als dit zo doorgaat is een interessante verhalenbundel die je aan het denken zet over de toekomst van onze maatschappij. De overheersende toon is behoorlijk somber, maar gelukkig durft Dautzenberg buiten de gebaande paden te treden. Hij maakt de lezer aan het lachen met zijn ‘de bol.com CPNB Top 40 – week 5, 2027’. Ook Alma Mathijsen, Hanna Bervoets, Ivo Victoria en Auke Hulst zelf wisten te scoren met hun originele en goedgeschreven verhalen. De zeggingskracht van literatuur is hiermee meer dan eens bewezen.

als-dit-zo-doorgaat

Big Brother is watching You

Zoals in ieder zichzelf respecterende dystopische samenleving, is er ook in Als dit zo doorgaat een hoop aandacht voor een onderwerp als surveillance. In ‘Voor de zondeval’ schetst Nelleke Noordervliet een rustige en vredevolle toekomst, een Truman Show zonder Truman. Een wereld waarin camera’s de mensen op de voet volgen om te zien of iedereen zich braaf aan de regels houdt en de schijn van geluk ophoudt. Ook in ‘achter glas’ speelt surveillance een grote rol en lijkt het hoofdpersonage gebrainwasht door De Staat. Hetzelfde geldt voor het ijzersterke ´Normalisatiebureau´, een verhaal dat zich afspeelt in Groningen (!) én Fahrenheit 451 citeert, waarmee Auke Hulst deze heerlijke bundel beëindigd.

Helaas weet niet iedere auteur de thematiek op een originele en eigen wijze te verwerken. ´De knorrige koningin´ van Mohammed Benzakour bijvoorbeeld, lijkt een combinatie van Animal Farm, The Bees (Laline Paull) én de mythe van Icarus. Geen punten voor originaliteit helaas.

Van politiek tot poëzie

Dat politiek en poëzie soms hand in hand kunnen gaan bewijzen verschillende bijdragen in deze bundel. Zo schetst Jannah Loontjes een sombere toekomstvisie in haar gedicht ‘Must Be a Way Out of Here’, terwijl ‘Wij’ gaat over een onbekende dichter en het einde van zijn wereld. De zonnige verschijning van Kus Kus in het verhaal ‘Jacques d’Or’ is eigenlijk al poëzie op zich.

Toch zijn er ettelijke verhalen waarin het puur om politiek en recht draait. In ‘Alternatieve vragen en antwoorden’ stelt Lieke Marsman niet enkel het regime van Trump in vraag, maar ook de volgzaamheid van de Nederlandse regering. ‘Pussy I’ is de atoombom die op Nederland viel wegens een oorlog tussen Amerika en Rusland en Daan Heerma Van Voss heeft een verrassend interview met de moordenaar van de president. Zowel ‘Dossier X’ als ‘de zaak 17/26’ beschrijven een bijzonder proces.

Als dit zo doorgaat

Strijd voor diversiteit

Als dit zo doorgaat bespreekt een veelvoud aan actuele thema’s, waarvan diversiteit een belangrijk onderdeel is. Van #blacklivesmatter in het verhaal ‘Een glimp van wie je zou kunnen zijn’ tot de walgelijk realistisch beschreven moslimhaat in ´De neuzen van onze laarzen´. Walter van den Berg neemt je in dit laatstgenoemde verhaal mee op raid in Amsterdam. Het gaat er niet al te netjes aan toe. Ook de vluchtelingenproblematiek steekt haar kop boven het maaiveld in ‘Businessmodel’, een schrijnend verhaal over twee jongen kinderen die vluchten via een boot.

Feministen kunnen hun hart ophalen aan ‘Een wereld zonder mannen’, waarin vrouwen het heft in eigen hand nemen. Een gedurfd verhaal dat zich recht tegenover boeken als The Handmaid’s Tale en Only Ever Yours positioneert. Hoewel het verhaal van Alma Mathijsen hier en daar te luguber voor woorden is, is het wel eens tof om te lezen hoe vrouwen de macht hebben gegrepen, in plaats van in een slachtofferrol belandt zijn.

Hanna Bervoets kiest voor een heel andere invalshoek en schrijft een verrassend verhaal over robotisering en virtuele werelden, in combinatie met de zorg. De ideale oplossing voor zieken en eenzame ouderen? Of is het juist een aanklacht tegen de ontmenselijking van de zorg en de maatschappij op zich?

Een lach en een traan

Tussen alle sombere toekomstvisies was er dan plots een verhaal dat me hardop deed lachen. A.H.J. Dautzenberg verrast met een hilarisch kortverhaal, een bol.com CPNB Top 40 lijst uit de toekomst. Met eervolle vermeldingen voor oa. Stella Bergsma, Tim Hofman, Jesse Klaver, Ellie Lust, Hendrik Groen en nog veel meer.

‘Behoefte om te drijven’ van Ivo Victoria, bezorgde mij ook tranen, maar dan van ontroering. Zijn verhaal over de apocalyps druipt van de originaliteit door de keuze van hoofdpersonages op leeftijd. Misschien wel het beste verhaal in de bundel. Ook in ‘Ervaringsmachine’ heeft het einde der dagen geslagen. Dit is opnieuw een ontroerend verhaal over een slepende ziekte in een veranderende wereld. Vooral deze quote trok mijn aandacht: “Sciencefictionscenario’s komen sneller uit dan we denken, maar toekomst is slecht herkenbaar met gewone mensen als de hoofdrolspelers.” Ten slotte wist ook Jan van Mersbergen bij mij een gevoelige snaar te raken met het poëtisch geschreven ‘Afscheidsmusical’, een verhaal over een jurk. Juist de dingen die niet gezegd worden wegen het zwaarst in dit verhaal.

Met dank aan VBK België voor het opsturen van een recensie-exemplaar!

6 comments

  • dominds

    2 juni 2017 at 09:09

    Klinkt als een interessant boek, ik zou deze graag lezen. Als ik hem tegenkom in de boekhandel neem ik hem zeker mee 🙂 Fijne recensie heb je geschreven, heel eerlijk!

    Reply

    • Marcia

      3 juni 2017 at 10:32

      Het is zeker een aanrader!

      Reply

  • Karlijn

    2 juni 2017 at 16:50

    Ik ben niet zo snel van de korte verhalen, liever een boek met één heel verhaal, maar naar deze bundel ben ik toch wel erg benieuwd!

    Reply

    • Marcia

      3 juni 2017 at 10:33

      Eerlijk gezegd lees ik ook niet zo graag korte verhalen, maar deze verhalenbundel was echt de moeite waard!

      Reply

  • leegschrift

    3 juni 2017 at 08:55

    Ik ben vooral van de toekomst en niet van een boek om een boek. Ga hem even onthouden.

    Reply

  • Esther

    4 juni 2017 at 14:38

    deze klinkt echt super gaaf! Bedankt voor de tip 🙂

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Oog op de Toekomst is een website vol verhalen over aliens, post-apocalyptische werelden, zombies, klimaatverandering en toekomstige werelden in crisis. Oftewel: een blog compleet in het teken van Science Fiction.

© Marcia van der Zwan