BoekenThrillerVan eigen bodemDe prijs: een onschuldige game maakt dodelijke slachtoffers

Titel
De prijs
Auteur
Erik Betten
Uitgeverij
Luitingh Sijthoff
Jaar
2019
Pagina's
368
Beoordeling
★★★★★
Overall Score
Rating Summary

Vorig jaar debuteerde Erik Betten met Quarantaineeen spannend verhaal over een dodelijke bacterie in Noord-Nederland. Ik was aangenaam verrast door dit originele verhaal. Dus toen ik hoorde dat er een jaar na dato een nieuwe thriller van zijn hand verscheen, ging deze meteen op mijn verlanglijstje. Gelukkig stelt Betten niet teleur. De prijs is opnieuw een originele thriller, die je liefst in één ruk wilt verslinden. Een aanrader.

De prijs - Erik Betten

Next level tikkertje

Wander Reeker is het voorbeeld van een stereotiepe gamer. Het grootste deel van zijn vrije tijd brengt hij door als A-Venger in een virtuele wereld – samen met zijn crew, met wie hij al jaren gamet. Een offline sociaal leven heeft hij niet en vrouwen durft hij met moeite aan te spreken.

Ze ziet hem kijken en hij slaat snel zijn ogen neer. Te laat. Hij is alweer door de mand gevallen als zo’n man die elke vrouw eerst beoordeelt op haar uiterlijk en dan pas op de rest.

In het dagelijks leven werkt Wander als game-ontwikkelaar voor REEL. Zijn nieuwste project is de mobiele app PrizeTag, waarin mensen door middel van Augmented Reality op elkaar jagen. Een beetje Pokémon Go, maar dan zitten de verschillende spelers elkaar achterna. Wanneer het spel een bescheiden succes wordt lijft de mysterieuze organisatie Sixtus Wander in. Hij belandt in een digitaal walhalla, waar hij alle vrijheid krijgt om te maken wat hij wil.

Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, is is het dan per definitie niet waar? Moet je het dan uit de weg gaan, of is dat capituleren voor een leven zonder verbeelding? Wander krijgt net zo min grip op zijn gedachten als op zijn stropdas. Het kan toch best zo zijn dat de werkelijkheid soms je verbeelding overtreft?

Sixtus zorgt ervoor dat PrizeTag uitgroeit tot een landelijke hype, waarbij jongeren massaal de straat op gaan. Maar als er plots rellen uitbreken en er zelfs slachtoffers vallen, blijkt Wanders onschuldige app de toch al zo verdeelde Nederlandse samenleving nog verder uit elkaar te drijven.

De prijs - Erik Betten

Politieagentje spelen

Ondertussen ontwikkeld Sixtus in samenwerking met de politie een nieuwe variant van de app. In CrimeTag wordt de spelers gevraagd een oogje in het zeil te houden voor criminelen. Niet om er zelf achteraan te gaan, maar om de politie te tippen wat betreft mogelijke verblijfplaatsen.

Wat CrimeTag doet, is iedereen die mee wil doen gebruiken als extra ogen en oren van de politie. Je moet het vergelijken met de Amber Alert die we bij vermiste kinderen gebruiken. Crowdsourcing. We kunnen met z’n allen heel veel doen om het de criminelen in onze samenleving een stuk lastiger te maken, zonder dat we daar zelf gevaar bij hoeven te lopen.

Toevallig zag ik onlangs The Circle waarin men een zelfde premisse opperde. Wat voor mij meteen de vraag oproept: in hoe verre is dit al te realiseren in onze huidige digitale maatschappij? En is dit wel de kant die we op zouden moeten gaan?

De prijs - Erik Betten

Veiligheid vs. vrijheid

Erik Betten weet de lezer met De Prijs aan het denken te zetten over onze digitale maatschappij. Waar ligt de grens tussen veiligheid en privacy? In hoe verre mogen de gegevens van verdachten verspreid worden? Alsook: hoe kun je de publieke opinie en het politieke klimaat beïnvloeden? Een actueel thema dat vraagt om kritische reflectie en een politiek kader.

Ik denk helaas wel dat een onderwerp als games, verschillende lezers zal afschrikken. Je hoeft echter geen fanatieke gamer te zijn om van dit verhaal te smullen. De nadruk absoluut ligt niet op het technische aspect en bovendien zijn er nog vele andere thema’s die in het verhaal terugkeren. De prijs is namelijk ook een boek over politiek en racisme. Over misleiding van de massa en de macht van de media. Over hoe een kleine en enigszins onbekende app ontzettend veel mensen kan beïnvloeden. Interessant denkvoer in het licht van multinationals als Facebook en Google.

De prijs - Erik Betten

Gladde praatjesmakers en fanatieke gamers

Hoewel Wander een misschien ietwat stereotiep personage is, vind ik hem heel realistisch en herkenbaar. En dat geldt voor veel van de personages. Alex Elders – de gladde praatjesmaker die REEL leidt, de vasthoudende advocate Leonie Valstar, Diana Bruns van de Progressieve Coalitie en Mans Bindervoet van Sixtus – alle personages zijn levensecht. Sommigen in hun overtuiging om het goede te doen, anderen om hun eigen hachje te redden. Hoe dan ook personages die je doen meeleven met het verhaal. Hun onderlinge dialogen zijn soms echt aandoenlijk om te lezen en andere keren juist beangstigend.

Algauw vallen er niet alleen slachtoffers onder de spelers van PrizeTag en CrimeTag, maar ook in de achterliggende organisatie. Het boek raakt in een stroomversnelling. De prijs leest als een spannende achtervolgingsscène uit je favoriete film. Ik wilde niet stoppen met lezen, want hoe zou het verhaal aflopen? En welke personages brengen het er levend vanaf?

Iedereen betaalt een prijs voor zijn keuzes. Het is een wetmatigheid waar we niet aan kunnen ontsnappen. Het ene doen is het andere laten. Oorzaak en gevolg. Er is verdomme geen ontkomen aan.

Men spreekt weleens over de ‘moeilijke tweede’ na een succesvol debuut, maar in De prijs zien we dat Erik Betten een grote sprong voorwaarts heeft gemaakt. Waar ik de schrijfstijl in Quarantaine soms wat afstandelijk vond, leefde ik hier enorm mee met alle personages. Ik was dan ook geschokt dat meerdere van hen de eindstreep niet haalden. Al is de ontknoping op deze manier wel extra bevredigend. Je kunt De prijs omschrijven als een eigentijdse thriller over politiek, racisme, de opkomst van de groenen én de gaming industrie. Hoe kunnen games aanzetten tot haat, agressie en rellen op straat? Dat ontdek je in dit bijzonder spannende boek. 

De prijs - Erik Betten

Met dank aan VBK België voor het opsturen van een recensie-exemplaar!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Oog op de Toekomst is een website vol verhalen over aliens, post-apocalyptische werelden, zombies, klimaatverandering en toekomstige werelden in crisis. Oftewel: een blog compleet in het teken van Science Fiction.

© Marcia van der Zwan